30 lat Virtual Boy — najdziwniejsza porażka Nintendo, która jednak zmieniła branżę gier

Virtual Boy skończył 30 lat jako najlepiej sprzedający się najgorzej spośród samodzielnych konsol Nintendo — urządzenie zostało wydane w sierpniu 1995, a już w marcu 1996 firma zaprzestała jego produkcji. W tym tekście przedstawiamy fakty o projekcie, parametrach, powodach porażki i wpływie, jaki Virtual Boy wywarł na dalsze eksperymenty Nintendo.

- Krótka historia premiery i sprzedaży
- Specyfikacja sprzętowa i biblioteka gier

Dlaczego wybrano monochromatyczny czerwony wyświetlacz
Reakcje rynkowe, reklama i kontrowersje zdrowotne
Dziedzictwo technologiczne i późniejsze eksperymenty Nintendo

Czym był Virtual Boy

Virtual Boy to stereoskopowe urządzenie do gier zaprojektowane przez Nintendo, przypominające stolikowy headset z dwoma okularami. Zostało wyprodukowane i wprowadzone na rynek w 1995 roku. Sprzęt wyświetlał obrazy w monochromatycznej palecie: czerwień na czerni. Globalna sprzedaż wyniosła około 770 000 egzemplarzy — źródło tej liczby znajduje się poniżej.

https://nintendo.fandom.com/wiki/Virtual_Boy

Specyfikacja, cena i gry

Virtual Boy był sprzedawany w cenie $179 i w zestawie zawierał grę pack-in Mario’s Tennis. Konsola używała dwóch wyświetlaczy LED, jednonokolorowych (czerwonych), i była zasilana przez sześć baterii AA. Kontroler miał kształt litery M, dwie krzyżaki (dual D-pad) oraz po dwa przyciski po każdej stronie. Łącznie wydano 22 gry — z czego 14 zostało wydanych w Ameryce Północnej.

Dlaczego wszystko było czerwone

Decyzja o zastosowaniu czerwonych diod wynikała z ograniczeń kosztowych i energetycznych. Zespół pod kierownictwem Gunpei Yokoi eksperymentował z kolorowymi LCD, lecz wybrał rozwiązanie monochromatyczne, aby obniżyć koszty i wydłużyć czas pracy na bateriach. Wspomniany projektant i filozofia jego pracy są często opisywane jako lateral thinking with withered technology, czyli maksymalizowanie starszych, tańszych technologii, aby zrobić produkt dostępny dla mas.

W książce The Ultimate History of Video Games (2002) Yokoi tłumaczył to tak:

„Przetestowaliśmy kolorowy ekran LCD, ale użytkownicy nie widzieli głębi, widzieli po prostu podwójnie. Kolorowa grafika daje ludziom wrażenie, że gra jest wysokiej klasy. Ale tylko dlatego, że gra ma piękny ekran, nie oznacza, że gra jest zabawna. Czerwony używa mniej baterii i czerwony łatwiej rozpoznać. Dlatego czerwony używa się w sygnalizacji świetlnej.”

Podczas rozwoju projektu zrezygnowano z kilku planowanych funkcji, m.in. z kolorowych wyświetlaczy, technologii śledzenia wzroku (eye-tracking) oraz podświetlenia. Nintendo kupiło licencję na technologię stereoskopową od Reflection Technology, Inc. (RTI) i przeznaczyło na to około $5 mln.

https://en.wikipedia.org/wiki/Gunpei_Yokoi

Reklama, zdrowie i reakcji rynku

Reklamy telewizyjne Virtual Boy w Ameryce Północnej nie pokazywały materiału z gier i używały stylistyki mającej sugerować „futuryzm”. Równocześnie pojawiły się zgłoszenia i obawy dotyczące bólu głowy, zmęczenia oczu i potencjalnego uszkodzenia wzroku u niektórych użytkowników. Produkt został wycofany z rynku osiem miesięcy po premierze.

Konkurencja i czas debiutu

W 1995 roku na rynku debiutowały też konsole z zaawansowaną grafiką trójwymiarową: PlayStation i Sega Saturn. Dodatkowo Nintendo kontynuowało prace nad Nintendo 64, a na rynku przenośnym Game Boy wciąż był popularny. W warunkach silnej konkurencji i szerokiej oferty tytułów, Virtual Boy miał ograniczoną bibliotekę i ograniczone zastosowania — co przełożyło się na wyniki sprzedaży.

Przyznanie problemów wewnątrz firmy

Biograf Takefumi Makino relacjonuje, że Gunpei Yokoi sam wyczuwał problemy podczas produkcji. Makino opisał to w kontekście dewelopera słowem:

„Nawet pan Yokoi przyznał, że sam czuł się nieswojo podczas rozwoju. Opisał to jako rodzaj ‚hiri-hiri’ uczucia. To onomatopeja istniejąca w języku japońskim — pomyśl o uczuciu, jakie masz, gdy jesteś powoli smażony na patelni.”

https://www.fastcompany.com/3050016/unraveling-the-enigma-of-nintendos-virtual-boy-20-years-later

Dziedzictwo i wpływ

Mimo komercyjnej porażki Virtual Boy pozostaje przykładem podejścia Nintendo do eksperymentów sprzętowych. Firma później wprowadziła inne rozwiązania 3D i VR-pochodne:

3DS z funkcją 3D bez okularów (parallax barrier), wydany w 2011 roku;
Nintendo Labo VR (kartonowy zestaw), wydany w 2019 roku, z zestawem prostych minigier.

Labo nie sprzedało się masowo, lecz było postrzegane pozytywnie przez część użytkowników.

https://www.inverse.com/gaming/nintendo-labo-5th-anniversary